AKADEMİ · KEDİ VE KÖPEK · 7 DAKİKA

Kaşıntı ve tüy dökülmesi: beslenme ne zaman işe yarar?

Kaşıntının en sık nedenleri pire, çevresel alerjiler ve besin intoleransıdır. Beslenme deri sağlığını destekler, ancak önce nedenin veteriner hekim tarafından belirlenmesi gerekir.

Pro-Nutrition Türkiye · Bilimsel inceleme: Pierre Jaouen, ziraat yüksek mühendisi (hayvan besleme), Sopral Ar-Ge Direktörü · Son güncelleme: 19 Kasım 2026 · 4 bilimsel kaynak
Çayırda koşan parlak tüylü köpek

Kaşıntının nedenleri

Sürekli kaşınma, yalanma, kızarıklık, kepeklenme ve tüy dökülmesinin birçok nedeni olabilir:

  • Pire ve diğer dış parazitler: en sık nedendir; tek bir pire ısırığı bile alerjik hayvanda yoğun kaşıntı yaratır.
  • Çevresel alerjiler (atopik dermatit): polen, ev tozu akarı gibi etkenler.
  • Besin intoleransı ya da alerjisi: genellikle belirli bir protein kaynağına karşı gelişir.
  • Deri enfeksiyonları: çoğu zaman kaşıntının sonucu olarak ortaya çıkar ve tedavi gerektirir.

Besin intoleransı nasıl anlaşılır?

Besin intoleransını kan testleriyle güvenilir şekilde tespit etmek zordur. Veteriner hekimler genellikle bir eliminasyon diyeti uygular: hayvan, daha önce yemediği ya da sınırlı sayıda protein kaynağı içeren bir mamayla birkaç hafta boyunca yalnızca bu mamayla beslenir.

Belirtiler bu süre içinde belirgin şekilde azalırsa besin kaynaklı bir sorundan şüphelenilir. Protect Hair & Skin kedi ve Protect Dermato köpek mamalarının etiketinde besin intoleransı için önerilen süre 3–8 haftadır. Yayımlanmış çalışmaların derlemesine göre besin kaynaklı deri reaksiyonu olan hayvanların %80’inden fazlasında belirtiler köpeklerde 5, kedilerde 6 hafta içinde geriler; %90’ından fazlasında tam düzelme için diyetin en az 8 hafta sürdürülmesi gerekir.[1] Bu yüzden ilk haftalarda belirgin bir fark görmeseniz de diyeti erken bırakmayın.

  • Diyet süresince ödül maması, sofra artığı, aromalı ilaç ve oyuncaklar dahil başka hiçbir yiyecek verilmez.
  • Evde başka hayvan varsa onların mamasına ulaşması engellenir.
  • Kaşıntının seyrini bir defterde ya da telefonda haftalık not alın.

Deri ve tüy için besin öğeleri

Sağlıklı bir deri bariyeri, temel yağ asitlerine bağlıdır. Omega-6 (özellikle linoleik asit) derinin koruyucu tabakasını destekler; balık yağı ve alg yağındaki omega-3 (EPA ve DHA) derinin sakinleşmesine katkı sağlar. Biotin ve çinko tüyün yapısı ve parlaklığı için gereklidir; şelatlı çinko vücut tarafından daha kolay kullanılır.

Sağlıklı köpeklerde deri ve tüy kalitesini desteklemek için Prestige Adult Grain Free, somon proteini, omega-6 ve omega-3, biotin ve çinko içerir.

Veteriner diyet mamaları

Protect Dermato (köpek) ve Protect Hair & Skin (kedi), dermatoz ve aşırı tüy dökülmesinde deri işlevinin desteklenmesi ve besin intoleranslarının azaltılması amaçlarını taşıyan veteriner diyet mamalarıdır (PARNUT). Ördek ve balık ya da balık ve somon bazlı sınırlı protein kaynakları, hodan tohumundan omega-6 ve balık/alg yağından omega-3 içerirler.

Karaciğer sorunu olan hayvanlarda bu diyetler kullanılmaz; Protect Dermato ayrıca pankreatit ve kan yağı yüksekliğinde önerilmez. Kısırlaştırılmış ve derisi hassas köpekler için Protect Sterilised, ideal kilonun korunmasıyla deri işlevinin desteklenmesini bir arada sunar.

Besin alerjisi ne kadar yaygın?

Kaşıntının ilk akla gelen nedeni çoğu zaman mamadır, ama yayımlanmış çalışmaların sistematik derlemesi farklı bir tablo çiziyor: kaşıntı şikâyetiyle getirilen köpeklerin ortanca %18’inde, kedilerin ortanca %16’sında besin kaynaklı deri reaksiyonu saptandı.[3]

Yani kaşınan hayvanların çoğunda neden mama değildir. Yine de bu oran, kaşıntı araştırılırken eliminasyon diyetinin atlanmaması için yeterince yüksektir.

Alerji testleri neden yetmez?

Kan, tüy ya da tükürükle yapılan besin alerjisi testleri cazip görünür. Ancak yayımlanmış çalışmaların derlemesine göre kandaki besine özgü IgE ve IgG testleri, aynı numune tekrar test edildiğinde bile farklı sonuç verebiliyor; köpeklerde doğrulukları çok değişken, kedilerde ise düşük.[4] Tüy ve tükürük testlerinin ise geçerliliği kanıtlanmamıştır.

Besin alerjisini teşhis etmenin bugün için en güvenilir yolu hâlâ eliminasyon diyeti ve ardından eski mamayla yapılan provokasyon denemesidir.[4] Diyetle belirtiler geçer, eski mama verildiğinde geri dönerse besin kaynaklı bir reaksiyon olduğu anlaşılır.

Veteriner hekime ne zaman başvurmalı?

Açık yaralar, kabuklanma, kötü koku, kulak enfeksiyonu ya da hayvanın uyuyamayacak kadar kaşınması tedavi gerektirir. Diyet mamasına başlamadan önce parazit ve enfeksiyon kontrolü için veteriner hekiminize başvurun.

Bu konuda önerdiğimiz mamalar

Pro-Nutrition Protect Dermato Deri ve Tüy Sorunları İçin Köpek Maması paketiDERİ SORUNU OLAN KÖPEKLERProtect DermatoDeri ve Tüy Sorunları İçin Köpek MamasıÜrünü inceleyin →Pro-Nutrition Protect Hair & Skin Deri ve Tüy Sorunları İçin Kedi Maması paketiDERİ SORUNU OLAN KEDİLERProtect Hair & SkinDeri ve Tüy Sorunları İçin Kedi MamasıÜrünü inceleyin →Pro-Nutrition Protect Sterilised Kısırlaştırılmış veya Kilolu Köpek Maması paketiKISIRLAŞTIRILMIŞ, DERİSİ HASSAS KÖPEKLERProtect SterilisedKısırlaştırılmış veya Kilolu Köpek MamasıÜrünü inceleyin →Pro-Nutrition Prestige Adult Grain Free Somonlu Tahılsız Yetişkin Köpek Maması paketiSAĞLIKLI KÖPEKLERDE DERİ VE TÜYPrestige Adult Grain FreeSomonlu Tahılsız Yetişkin Köpek MamasıÜrünü inceleyin →

Protect serisi veteriner diyet mamalarıdır; kullanmadan önce veteriner hekiminize danışın. Kullanılmaması gereken durumlar her ürünün sayfasında yazılıdır.

Sık sorulanlar

Tahılsız mama alerjiye iyi gelir mi?

Besin alerjileri çoğunlukla protein kaynaklarına karşı gelişir; tahıllar daha nadir bir nedendir. Tepki, hayvanın uzun süredir yediği bir protein kaynağına karşı gelişir ve hangi kaynak olduğu hayvandan hayvana değişir.[2] Tahılsız mama bazı hayvanlara uygun olabilir, ancak alerji şüphesinde sınırlı protein kaynaklı bir diyetle eliminasyon yapılması önerilir.

Eliminasyon diyeti sırasında ödül verebilir miyim?

Hayır. Tek bir ödül bile sonucu bozabilir. Ödül olarak diyet mamasının kendi tanelerini kullanabilirsiniz.

Tüy dökülmesi mevsimsel mi?

Kediler ve birçok köpek ırkı ilkbahar ve sonbaharda daha fazla tüy döker; bu normaldir. Tüysüz bölgeler, kızarıklık ya da kaşıntı eşlik ediyorsa veteriner hekime danışın.

Besin alerjisi testi yaptırmalı mıyım?

Kan testlerinin besin alerjisini teşhis etmede güvenilirliği düşüktür; tüy ve tükürük testlerinin ise geçerliliği kanıtlanmamıştır. Veteriner hekiminizle 8 haftalık bir eliminasyon diyeti planlamak daha doğru sonuç verir.

Bilimsel kaynaklar

  1. Olivry T, Mueller RS, Prélaud P. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (1): duration of elimination diets. BMC Vet Res. 2015;11:225. Kaynağa git ↗
  2. Mueller RS, Olivry T, Prélaud P. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (2): common food allergen sources in dogs and cats. BMC Vet Res. 2016;12:9. Kaynağa git ↗
  3. Olivry T, Mueller RS. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (3): prevalence of cutaneous adverse food reactions in dogs and cats. BMC Vet Res. 2017;13:51. Kaynağa git ↗
  4. Mueller RS, Olivry T. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals (4): can we diagnose adverse food reactions in dogs and cats with in vivo or in vitro tests? BMC Vet Res. 2017;13:275. Kaynağa git ↗

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Ürün bilgileri Sopral S.A. teknik föylerinden alınmıştır.

Akademi'den diğer yazılar

Köpeğine sarılan adamKEDİ VE KÖPEK5 dk okumaMama değişimi ve hassas sindirimMama değişikliğinden sonra birkaç gün süren yumuşak dışkı çoğu zaman normaldir. Geçişi 7 güne yaymak bu belirtilerin büyük kısmını önler.Okuyun →KEDİ VE KÖPEK8 dk okumaMama etiketi nasıl okunur?Paketin arkasındaki sekiz satırla herhangi bir mamayı kendiniz değerlendirin: içindekiler sırası, ham protein, kül, şeker ve katkılar.Okuyun →KEDİ VE KÖPEK4 dk okumaPARNUT nedir?Veteriner diyet mamalarının yasal sınıfı. Bir mamaya “struvit taşlarının çözülmesi” yazılabilmesi için hangi şartlar gerekir?Okuyun →

Şehrinizde nerede bulunur?

Yetkili petshoplar ve veteriner klinikleri, adres ve telefonlarıyla.

Satış noktalarını görün