Kaşıntının nedenleri
Sürekli kaşınma, yalanma, kızarıklık, kepeklenme ve tüy dökülmesinin birçok nedeni olabilir:
- Pire ve diğer dış parazitler: en sık nedendir; tek bir pire ısırığı bile alerjik hayvanda yoğun kaşıntı yaratır.
- Çevresel alerjiler (atopik dermatit): polen, ev tozu akarı gibi etkenler.
- Besin intoleransı ya da alerjisi: genellikle belirli bir protein kaynağına karşı gelişir.
- Deri enfeksiyonları: çoğu zaman kaşıntının sonucu olarak ortaya çıkar ve tedavi gerektirir.
Besin intoleransı nasıl anlaşılır?
Besin intoleransını kan testleriyle güvenilir şekilde tespit etmek zordur. Veteriner hekimler genellikle bir eliminasyon diyeti uygular: hayvan, daha önce yemediği ya da sınırlı sayıda protein kaynağı içeren bir mamayla birkaç hafta boyunca yalnızca bu mamayla beslenir.
Belirtiler bu süre içinde belirgin şekilde azalırsa besin kaynaklı bir sorundan şüphelenilir. Protect Hair & Skin kedi ve Protect Dermato köpek mamalarının etiketinde besin intoleransı için önerilen süre 3–8 haftadır. Yayımlanmış çalışmaların derlemesine göre besin kaynaklı deri reaksiyonu olan hayvanların %80’inden fazlasında belirtiler köpeklerde 5, kedilerde 6 hafta içinde geriler; %90’ından fazlasında tam düzelme için diyetin en az 8 hafta sürdürülmesi gerekir.[1] Bu yüzden ilk haftalarda belirgin bir fark görmeseniz de diyeti erken bırakmayın.
- Diyet süresince ödül maması, sofra artığı, aromalı ilaç ve oyuncaklar dahil başka hiçbir yiyecek verilmez.
- Evde başka hayvan varsa onların mamasına ulaşması engellenir.
- Kaşıntının seyrini bir defterde ya da telefonda haftalık not alın.
Deri ve tüy için besin öğeleri
Sağlıklı bir deri bariyeri, temel yağ asitlerine bağlıdır. Omega-6 (özellikle linoleik asit) derinin koruyucu tabakasını destekler; balık yağı ve alg yağındaki omega-3 (EPA ve DHA) derinin sakinleşmesine katkı sağlar. Biotin ve çinko tüyün yapısı ve parlaklığı için gereklidir; şelatlı çinko vücut tarafından daha kolay kullanılır.
Sağlıklı köpeklerde deri ve tüy kalitesini desteklemek için Prestige Adult Grain Free, somon proteini, omega-6 ve omega-3, biotin ve çinko içerir.
Veteriner diyet mamaları
Protect Dermato (köpek) ve Protect Hair & Skin (kedi), dermatoz ve aşırı tüy dökülmesinde deri işlevinin desteklenmesi ve besin intoleranslarının azaltılması amaçlarını taşıyan veteriner diyet mamalarıdır (PARNUT). Ördek ve balık ya da balık ve somon bazlı sınırlı protein kaynakları, hodan tohumundan omega-6 ve balık/alg yağından omega-3 içerirler.
Karaciğer sorunu olan hayvanlarda bu diyetler kullanılmaz; Protect Dermato ayrıca pankreatit ve kan yağı yüksekliğinde önerilmez. Kısırlaştırılmış ve derisi hassas köpekler için Protect Sterilised, ideal kilonun korunmasıyla deri işlevinin desteklenmesini bir arada sunar.
Besin alerjisi ne kadar yaygın?
Kaşıntının ilk akla gelen nedeni çoğu zaman mamadır, ama yayımlanmış çalışmaların sistematik derlemesi farklı bir tablo çiziyor: kaşıntı şikâyetiyle getirilen köpeklerin ortanca %18’inde, kedilerin ortanca %16’sında besin kaynaklı deri reaksiyonu saptandı.[3]
Yani kaşınan hayvanların çoğunda neden mama değildir. Yine de bu oran, kaşıntı araştırılırken eliminasyon diyetinin atlanmaması için yeterince yüksektir.
Alerji testleri neden yetmez?
Kan, tüy ya da tükürükle yapılan besin alerjisi testleri cazip görünür. Ancak yayımlanmış çalışmaların derlemesine göre kandaki besine özgü IgE ve IgG testleri, aynı numune tekrar test edildiğinde bile farklı sonuç verebiliyor; köpeklerde doğrulukları çok değişken, kedilerde ise düşük.[4] Tüy ve tükürük testlerinin ise geçerliliği kanıtlanmamıştır.
Besin alerjisini teşhis etmenin bugün için en güvenilir yolu hâlâ eliminasyon diyeti ve ardından eski mamayla yapılan provokasyon denemesidir.[4] Diyetle belirtiler geçer, eski mama verildiğinde geri dönerse besin kaynaklı bir reaksiyon olduğu anlaşılır.
Açık yaralar, kabuklanma, kötü koku, kulak enfeksiyonu ya da hayvanın uyuyamayacak kadar kaşınması tedavi gerektirir. Diyet mamasına başlamadan önce parazit ve enfeksiyon kontrolü için veteriner hekiminize başvurun.




