İshal neden olur?
İshal, kedi ve köpeklerde veteriner hekime en sık başvurma nedenlerinden biridir. Nedenleri çok çeşitlidir: çöpten ya da sofradan bir şey yemek, ani mama değişikliği, bağırsak parazitleri, virüs ve bakteriler, stres ve yolculuk. Vakaların çoğu kendiliğinden ya da basit bir destekle düzelir, ama hayatı tehdit eden durumlar da görülebilir.[1]
Bu yazı, genel durumu iyi olan bir kedi ya da köpekte kısa süren ishali ele alır. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa beslenmeyle uğraşmadan önce veteriner hekiminize başvurun.
Ne zaman hemen veteriner hekime gitmeli?
- Dışkıda kan varsa ya da dışkı siyah ve katran kıvamındaysa.
- İshale kusma eşlik ediyorsa ya da su bile içemiyorsa.
- Halsizlik, ateş, karın ağrısı ya da belirgin iştahsızlık varsa.
- Hasta olan bir yavruysa; özellikle aşıları tamamlanmamış yavru köpeklerde.
- Yaşlıysa ya da bilinen bir kronik hastalığı varsa.
- İshal iki günden uzun sürüyorsa ya da sık sık tekrarlıyorsa.
Yavrular ve küçük ırklar sıvı kaybından çok daha çabuk etkilenir. Emin olamadığınız durumda veteriner hekiminizi aramak her zaman doğru seçimdir.
Aç bırakmak gerekir mi?
Uzun yıllar boyunca ishalli hayvanları 24–48 saat aç bırakmak önerildi. Bugün ise bağırsağın, içinden geçen besinle beslendiği ve erken beslemenin bağırsak duvarının korunmasına yardım ettiği biliniyor. Ağır ishalli yavru köpeklerle yapılan bir çalışmada erken beslenen köpekler, kusma geçene kadar aç bırakılanlara göre daha erken toparlandı ve kilo aldı.[2]
Kusma varsa veteriner hekiminiz kısa bir süre aç bırakmayı önerebilir. Bu süre yavrularda 12 saati geçmemelidir. Kediler ise 24 saatten uzun aç kalmamalıdır; uzun açlık kedilerde karaciğer için risklidir.
Ne yedirmeli?
İshal sırasında amaç, bağırsağı yormadan beslemektir:
- Az ve sık: Günlük miktarı 4–6 küçük öğüne bölün. Büyük öğünler bağırsağa bir kerede fazla yük bindirir.
- Kolay sindirilen mama: Sindirilebilirliği yüksek, yağı ölçülü bir mama, bağırsakta sindirilmeden kalan kısmı azaltır.
- Ödül ve sofra artığı yok: İshal geçene kadar ödül mamalarını, kemikleri ve sofra yemeklerini verin.
- Ev yemeği: Haşlanmış tavuk ve pirinç gibi sade bir ev yemeği birkaç gün için kullanılabilir. Daha uzun sürecekse tek başına tüm vitamin ve mineral ihtiyacını karşılamadığını unutmayın ve veteriner hekiminizle konuşun.
Veteriner hekiminiz sindirim sorunları için hazırlanmış bir diyet maması önerebilir. Protect Digest, sindirilebilirliği yüksek hammaddeler, probiyotik, prebiyotik ve maya özleriyle bu amaçla hazırlanmış bir PARNUT veteriner diyet mamasıdır. Köpeklerde yapılan klinik deneylerde 11 günde %95 oranında ideal kıvamda dışkı, sindirim sorunu yaşayan köpeklerde %88 protein sindirilebilirliği ölçüldü. Protect Digest büyüme dönemindeki yavrularda, gebelik ve emzirme döneminde ve karaciğer sorunlarında kullanılmaz.
Su ve sıvı kaybı
İshal vücuttan su ve tuz kaybettirir. Temiz su her zaman hazır olsun; kap sık sık tazelensin. Aşağıdaki belirtiler sıvı kaybına işaret edebilir:
- Ensedeki deri hafifçe kaldırıldığında hemen eski yerine dönmüyorsa.
- Diş etleri kuru ve yapışkansa.
- Gözler çökmüş görünüyorsa, hayvan durgun ve halsizse.
Bu belirtileri görürseniz veteriner hekiminize başvurun; sıvı kaybı evde yalnızca su vererek her zaman karşılanamaz.
Normal mamaya dönüş
Dışkı 24–48 saat boyunca normal kıvamda kaldıktan sonra normal mamaya azar azar dönün. Birkaç gün boyunca her gün normal mamanın oranını artırın; öğün sayısını da yavaş yavaş eski düzene getirin.
Veteriner hekiminiz bir diyet maması önerdiyse, ne kadar süre kullanılacağını ve normal mamaya ne zaman dönüleceğini de o belirler.
Tekrarlamaması için
- Mama değişikliklerini yedi güne yayın: mama değişimi ve hassas sindirim.
- Çöp, sofra artığı ve yolda bulunan yiyeceklere ulaşmasını engelleyin.
- İç parazit uygulamalarını veteriner hekiminizin önerdiği takvimde yapın.
- Mamayı doğru saklayın; nem almış ya da kokusu değişmiş mamayı vermeyin: açılmış mama nasıl saklanır?
- Canlı probiyotik ve prebiyotik içeren bir mama bağırsak florasının dengesini her gün destekler: mamada probiyotik ne işe yarar?
Bu yazı genel durumu iyi olan bir hayvandaki kısa süreli ishal içindir. Kanlı ya da siyah dışkı, kusma, halsizlik, iştahsızlık, sıvı kaybı belirtileri varsa, hayvanınız bir yavruysa veya ishal iki günden uzun sürüyorsa beklemeden veteriner hekiminize başvurun.






