AKADEMİ · KÖPEK · 7 DAKİKA

Köpeklerde idrar taşı: struvit, oksalat ve beslenmenin rolü

Köpeklerde en sık görülen iki idrar taşı struvit ve kalsiyum oksalattır. Struvit taşları çoğunlukla enfeksiyonla birlikte oluşur ve diyetle çözülebilir; kalsiyum oksalat taşları çözülmez ama tekrar riski beslenmeyle azaltılabilir.

Pro-Nutrition Türkiye · Bilimsel inceleme: Pierre Jaouen, ziraat yüksek mühendisi (hayvan besleme), Sopral Ar-Ge Direktörü · Son güncelleme: 19 Kasım 2026 · 4 bilimsel kaynak
Halıda golden retrieverleriyle oturan aile

Belirtiler

İdrar taşı mesanede, böbrekte ya da idrar yolunda oluşabilir. Köpeklerde en sık mesanede görülür. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa veteriner hekiminize başvurun:

  • Sık sık idrara çıkmak, her seferinde az idrar yapmak
  • İdrar yaparken zorlanmak ya da uzun süre beklemek
  • İdrarda kan ya da pembe renk
  • Ev içine idrar kaçırmak, genital bölgeyi sık yalamak
  • Erkek köpekte idrar yapamamak: taşın idrar yolunu tıkadığını gösterebilir ve aynı gün müdahale gerektirir.

Struvit ve kalsiyum oksalat

Köpeklerde en sık görülen iki taş türü struvit ve kalsiyum oksalattır. ABD’de bir üniversite laboratuvarına 2006–2018 arasında gönderilen 10.444 taşın %47’si kalsiyum oksalat, %43,6’sı struvit içeriyordu.[1] Aynı laboratuvarın 21 yıllık verisinde kalsiyum oksalat taşları erkek, struvit taşları dişi köpeklerde daha sık bulundu.[2]

İki taş türünün tedavisi farklıdır. Struvit taşları uygun bir diyetle çözülebilir. Kalsiyum oksalat taşları diyetle çözülmez; mevcut taşın veteriner hekim tarafından alınması gerekir ve beslenmenin amacı yeni taş oluşumunu azaltmaktır.[3]

Köpekte enfeksiyonun rolü

Köpeklerdeki struvit taşlarının çoğu, idrar yolunda üreyen ve idrarı bazik hale getiren bakterilerle ilişkilidir. Bu nedenle struvit taşında diyetin yanında enfeksiyonun da uygun antibiyotikle tedavi edilmesi gerekir; yalnızca mama değiştirmek yeterli olmaz.[3]

İdrar kültürü, taşın türüne ve tedaviye karar vermede veteriner hekiminize yol gösterir. Kedilerde ise durum farklıdır; kedilerdeki struvit taşları çoğunlukla enfeksiyon olmadan oluşur. Ayrıntılar kedilerde idrar taşı yazımızda.

Su tüketimi

Hangi taş türü olursa olsun, idrarı seyreltmek tekrarı önlemenin temelidir.[3] İdrar ne kadar seyreltikse kristallerin bir araya gelip taş oluşturması o kadar zorlaşır.

  • Temiz suyu her zaman ulaşılabilir tutun; yürüyüşlerde yanınızda su taşıyın.
  • Kuru mamayı ılık suyla ıslatmak su alımını artırır.
  • Köpeğinizin idrarını uzun süre tutmasına yol açmayın; günde en az üç-dört kez dışarı çıkarın.
  • Fazla kilo ve hareketsizlik riski artırır; ideal kiloyu koruyun.

Protect Urinary köpekte nasıl kullanılır?

Protect Urinary köpek maması, etiketinde “struvit taşlarının çözülmesi”, “struvit taşlarının tekrarının azaltılması” ve “oksalat taşı oluşumunun azaltılması” amaçlarını taşıyan bir veteriner diyet mamasıdır (PARNUT).[4] Ürün föyüne göre struvit taşında uygun antibiyotik tedavisiyle birlikte ya da tek başına, bakteriyel sistitte ise antibiyotik tedavisini destekleyici olarak kullanılır.

Bir veteriner fakültesinde yapılan çalışmada struvit taşlarında 11 günde %83’e varan çözülme görüldü. Etikette önerilen süreler struvit çözülmesi için 5–12 hafta, tekrarın azaltılması için başlangıçta 6 aya kadardır.

Büyüme döneminde, gebelik ve emzirmede, kalp ya da böbrek yetmezliğinde, kan yağı yüksekliğinde, idrarı asitleştiren ilaçlarla birlikte ve sistin ya da ürik asit taşlarında kullanılmaz. Diyetin tek başına verilmesi gerekir; başka mama ve ödül, idrarın dengesini bozar.

Taş geçtikten sonra

Taş çözüldükten ya da alındıktan sonra veteriner hekiminiz düzenli idrar tahlili ve gerekirse röntgen ya da ultrasonla kontrol önerir. Köpeklerde idrar taşı sık tekrarlar; özellikle kalsiyum oksalat taşı geçirmiş köpeklerde kontrolleri aksatmamak gerekir. Diyetin ne kadar süreceğine ve sonrasında hangi mamaya geçileceğine kontrol sonuçlarına göre karar verilir.

Veteriner hekime ne zaman başvurmalı?

İdrarda kan, sık ve az idrara çıkma ya da idrar yaparken zorlanma varsa veteriner hekiminize başvurun. Erkek köpeğiniz idrar yapamıyorsa beklemeyin; idrar yolunun tıkanması hayatı tehdit eder.

Bu konuda önerdiğimiz mamalar

Pro-Nutrition Protect Urinary Üriner Sistem Sorunları İçin Köpek Maması paketiİDRAR TAŞI OLAN KÖPEKProtect UrinaryÜriner Sistem Sorunları İçin Köpek MamasıÜrünü inceleyin →Pro-Nutrition Protect Urinary Üriner Sistem Sorunları İçin Kedi Maması paketiİDRAR TAŞI OLAN KEDİProtect UrinaryÜriner Sistem Sorunları İçin Kedi MamasıÜrünü inceleyin →

Protect serisi veteriner diyet mamalarıdır; kullanmadan önce veteriner hekiminize danışın. Kullanılmaması gereken durumlar her ürünün sayfasında yazılıdır.

Sık sorulanlar

Köpeğimde idrar taşı olup olmadığını nasıl anlarım?

Belirtiler idrar yolu enfeksiyonuyla benzerdir. Kesin teşhis idrar tahlili, röntgen ya da ultrasonla konur. Taşın türü ise alınan taşın laboratuvarda analiz edilmesiyle kesinleşir.

Taş diyetle çözülmezse ne olur?

Kalsiyum oksalat taşları diyetle çözülmez. Bu taşların veteriner hekim tarafından alınması gerekir. Beslenmenin rolü, sonrasında yeni taş oluşumunu azaltmaktır.

Diyet mamasının yanında ödül verebilir miyim?

Diyetin etkili olması için tek başına verilmesi gerekir. Başka mama, ödül ya da sofra artığı idrarın mineral dengesini bozar. Ödül olarak diyet mamasının kendi tanelerini kullanabilirsiniz.

Diyet ne kadar sürer?

Etikette yazan süreler struvit çözülmesi için 5–12 hafta, tekrarın azaltılması için başlangıçta 6 aya kadardır. Kesin süreyi kontrol muayenelerine göre veteriner hekiminiz belirler.

Bilimsel kaynaklar

  1. Kopecny L, Palm CA, Segev G, Westropp JL. Urolithiasis in dogs: evaluation of trends in urolith composition and risk factors (2006–2018). J Vet Intern Med. 2021;35(3):1406–1415. Kaynağa git ↗
  2. Low WW, Uhl JM, Kass PH ve ark. Evaluation of trends in urolith composition and characteristics of dogs with urolithiasis: 25,499 cases (1985–2006). J Am Vet Med Assoc. 2010;236(2):193–200. Kaynağa git ↗
  3. Lulich JP, Berent AC, Adams LG ve ark. ACVIM Small Animal Consensus Recommendations on the Treatment and Prevention of Uroliths in Dogs and Cats. J Vet Intern Med. 2016;30(5):1564–1574. Kaynağa git ↗
  4. Avrupa Komisyonu. Özel beslenme amaçlı yemlerin kullanım amaçları listesini belirleyen (AB) 2020/354 sayılı Tüzük. Avrupa Birliği Resmî Gazetesi, 2020. Kaynağa git ↗

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Ürün bilgileri Sopral S.A. teknik föylerinden alınmıştır.

Akademi'den diğer yazılar

Yatakta kedisiyle burun buruna duran çocukKEDİ6 dk okumaKedilerde idrar taşıKedilerde en sık görülen iki idrar taşı türü struvit ve kalsiyum oksalattır. Struvit taşları uygun bir diyetle çözülebilir; kalsiyum oksalat taşları çözülmez ama tekrar riski beslenmeyle azaltılabilir.Okuyun →Çimenlikte koşan border collieKÖPEK8 dk okumaKilolu köpek nasıl zayıflar?Hedef kilo, haftalık hız, doğru mama ve hareket: köpeğinizi aç bırakmadan kilo verdirmenin adım adım planı.Okuyun →Köpeğine sarılan adamKEDİ VE KÖPEK5 dk okumaMama değişimi ve hassas sindirimMama değişikliğinden sonra birkaç gün süren yumuşak dışkı çoğu zaman normaldir. Geçişi 7 güne yaymak bu belirtilerin büyük kısmını önler.Okuyun →

Şehrinizde nerede bulunur?

Yetkili petshoplar ve veteriner klinikleri, adres ve telefonlarıyla.

Satış noktalarını görün