Belirtiler
İdrar taşı mesanede, böbrekte ya da idrar yolunda oluşabilir. Köpeklerde en sık mesanede görülür. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa veteriner hekiminize başvurun:
- Sık sık idrara çıkmak, her seferinde az idrar yapmak
- İdrar yaparken zorlanmak ya da uzun süre beklemek
- İdrarda kan ya da pembe renk
- Ev içine idrar kaçırmak, genital bölgeyi sık yalamak
- Erkek köpekte idrar yapamamak: taşın idrar yolunu tıkadığını gösterebilir ve aynı gün müdahale gerektirir.
Struvit ve kalsiyum oksalat
Köpeklerde en sık görülen iki taş türü struvit ve kalsiyum oksalattır. ABD’de bir üniversite laboratuvarına 2006–2018 arasında gönderilen 10.444 taşın %47’si kalsiyum oksalat, %43,6’sı struvit içeriyordu.[1] Aynı laboratuvarın 21 yıllık verisinde kalsiyum oksalat taşları erkek, struvit taşları dişi köpeklerde daha sık bulundu.[2]
İki taş türünün tedavisi farklıdır. Struvit taşları uygun bir diyetle çözülebilir. Kalsiyum oksalat taşları diyetle çözülmez; mevcut taşın veteriner hekim tarafından alınması gerekir ve beslenmenin amacı yeni taş oluşumunu azaltmaktır.[3]
Köpekte enfeksiyonun rolü
Köpeklerdeki struvit taşlarının çoğu, idrar yolunda üreyen ve idrarı bazik hale getiren bakterilerle ilişkilidir. Bu nedenle struvit taşında diyetin yanında enfeksiyonun da uygun antibiyotikle tedavi edilmesi gerekir; yalnızca mama değiştirmek yeterli olmaz.[3]
İdrar kültürü, taşın türüne ve tedaviye karar vermede veteriner hekiminize yol gösterir. Kedilerde ise durum farklıdır; kedilerdeki struvit taşları çoğunlukla enfeksiyon olmadan oluşur. Ayrıntılar kedilerde idrar taşı yazımızda.
Su tüketimi
Hangi taş türü olursa olsun, idrarı seyreltmek tekrarı önlemenin temelidir.[3] İdrar ne kadar seyreltikse kristallerin bir araya gelip taş oluşturması o kadar zorlaşır.
- Temiz suyu her zaman ulaşılabilir tutun; yürüyüşlerde yanınızda su taşıyın.
- Kuru mamayı ılık suyla ıslatmak su alımını artırır.
- Köpeğinizin idrarını uzun süre tutmasına yol açmayın; günde en az üç-dört kez dışarı çıkarın.
- Fazla kilo ve hareketsizlik riski artırır; ideal kiloyu koruyun.
Protect Urinary köpekte nasıl kullanılır?
Protect Urinary köpek maması, etiketinde “struvit taşlarının çözülmesi”, “struvit taşlarının tekrarının azaltılması” ve “oksalat taşı oluşumunun azaltılması” amaçlarını taşıyan bir veteriner diyet mamasıdır (PARNUT).[4] Ürün föyüne göre struvit taşında uygun antibiyotik tedavisiyle birlikte ya da tek başına, bakteriyel sistitte ise antibiyotik tedavisini destekleyici olarak kullanılır.
Bir veteriner fakültesinde yapılan çalışmada struvit taşlarında 11 günde %83’e varan çözülme görüldü. Etikette önerilen süreler struvit çözülmesi için 5–12 hafta, tekrarın azaltılması için başlangıçta 6 aya kadardır.
Büyüme döneminde, gebelik ve emzirmede, kalp ya da böbrek yetmezliğinde, kan yağı yüksekliğinde, idrarı asitleştiren ilaçlarla birlikte ve sistin ya da ürik asit taşlarında kullanılmaz. Diyetin tek başına verilmesi gerekir; başka mama ve ödül, idrarın dengesini bozar.
Taş geçtikten sonra
Taş çözüldükten ya da alındıktan sonra veteriner hekiminiz düzenli idrar tahlili ve gerekirse röntgen ya da ultrasonla kontrol önerir. Köpeklerde idrar taşı sık tekrarlar; özellikle kalsiyum oksalat taşı geçirmiş köpeklerde kontrolleri aksatmamak gerekir. Diyetin ne kadar süreceğine ve sonrasında hangi mamaya geçileceğine kontrol sonuçlarına göre karar verilir.
İdrarda kan, sık ve az idrara çıkma ya da idrar yaparken zorlanma varsa veteriner hekiminize başvurun. Erkek köpeğiniz idrar yapamıyorsa beklemeyin; idrar yolunun tıkanması hayatı tehdit eder.




