Belirtiler
İdrar yolu sorunu olan kedi çoğu zaman sessizce zorlanır. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa veteriner hekime gidin:
- Sık sık kum kabına gidip az idrar yapmak ya da hiç yapamamak
- İdrar yaparken zorlanmak, ağlamak
- İdrarda kan ya da pembe renk
- Kum kabı dışına idrar yapmak, genital bölgeyi sık yalamak
Struvit ve kalsiyum oksalat arasındaki fark
Struvit taşları magnezyum, amonyum ve fosfattan oluşur ve genellikle bazik (yüksek pH’lı) idrarda oluşur. Mineral dengesi ve idrar pH’ı uygun hale getirildiğinde çözülebilirler.[1]
Kalsiyum oksalat taşları ise hiçbir diyetle çözülmez; mevcut taşın veteriner hekim tarafından alınması gerekir.[1] Bu aşamadan sonra beslenmenin amacı, taşın yeniden oluşma riskini azaltmaktır. Düşük oksalatlı hammaddeler ve dengeli mineral içeriği bu amaçla seçilir.
Su tüketimi her şeyden önce gelir
İdrar ne kadar seyreltik olursa kristallerin bir araya gelip taş oluşturması o kadar zorlaşır. Kediler doğal olarak az su içer; bu yüzden su tüketimini teşvik etmek idrar sağlığının temelidir. Amerikan Veteriner İç Hastalıkları Koleji’nin (ACVIM) uzlaşı raporu da her iki taş türünün önlenmesinde idrarın seyreltilmesini temel önlem olarak gösterir.[1]
- Evin farklı yerlerine birden fazla su kabı koyun; kapları mama kabından uzak tutun.
- Akan suyu seven kediler için su pınarı kullanın.
- Kuru mamanın yanında yaş mama vermek su alımını artırır.
- Kum kabını temiz tutun; kirli kum kabı kedinin idrarını tutmasına neden olabilir.
Veteriner diyet mamasının rolü
Etiketinde "struvit taşlarının çözülmesi" gibi bir amaç yazan mamalar, Avrupa mevzuatındaki özel beslenme amaçlı mama (PARNUT) sınıfındadır. Bu amaç ancak resmî listede tanımlı olduğunda ve mama listedeki bileşim şartlarını karşıladığında yazılabilir.[2]
Protect Urinary kedi maması üç amaç taşır: struvit taşlarının çözülmesi, struvit taşlarının tekrarının azaltılması ve oksalat taşı oluşumunun azaltılması. Etikette önerilen süreler struvit çözülmesi için 5–12 hafta, tekrarın azaltılması için başlangıçta 6 aya kadardır. Klinik deneyde struvit taşlarında 17 günde %100’e varan çözülme görülmüştür.
Diyet mamasının başarılı olması için tek başına verilmesi gerekir; başka mama ya da ödülle karıştırmak idrar pH’ını bozar. Protect Urinary böbrek ya da kalp yetmezliği olan kedilerde, büyüme döneminde, gebelik ve emzirmede kullanılmaz.
Taş geçtikten sonra
Taş çözüldükten ya da alındıktan sonra veteriner hekiminiz diyetin devam edip etmeyeceğine karar verir. Sağlıklı yetişkin kedilerde, idrar pH’ı veteriner gözetiminde test edilmiş bir günlük mamaya geçilebilir. Fazla kilo ve stres de idrar yolu sorunlarını tetikler; ideal kiloyu korumak önemlidir.
Her idrar sorunu taş değildir
Kum kabına sık gidip az idrar yapan her kedide taş bulunmaz. Uzun süren alt idrar yolu belirtileri olan kedilerin çoğunda standart muayene ve tahlillerde belirli bir neden saptanmaz; bu tabloya idiyopatik sistit denir.[3] Stres, ev ortamındaki değişiklikler ve az su içme belirtileri tetikleyebilir.
- Kum kabı sayısı kedi sayısından bir fazla olsun ve sessiz yerlere konsun.
- Taşınma, yeni bir hayvan ya da misafir gibi değişikliklerde kedinin saklanabileceği bir alan bırakın.
- Günde birkaç kez kısa oyun seansları stresi azaltır ve hareketi artırır.
Belirtiler taşa da sistite de bağlı olabileceği için ayrımı yalnızca veteriner hekim yapabilir.
Yaş mama ne kadar fark eder?
Kontrollü bir çalışmada sağlıklı yetişkin kediler, yalnızca nem oranı farklı olan aynı mamayla üçer hafta beslendi. %73 nemli mamayla beslenen kediler toplamda daha fazla su aldı; idrarları daha seyreltik oldu ve kalsiyum oksalat taşı oluşum riskini gösteren doygunluk değeri düştü.[4]
Kuru mamaya ek olarak yaş mama vermek ya da taneleri ılık suyla ıslatmak bu yüzden pratik bir önlemdir. Diyet mamasıyla beslenen kedilerde ise ek yiyecek vermeden önce veteriner hekiminize danışın.
Erkek kedide idrar yolunun tıkanması hayatı tehdit eder. Kediniz kum kabına gidip idrar yapamıyorsa beklemeyin, aynı gün veteriner hekime gidin. Diyet mamasına başlamadan önce taş türünün belirlenmesi gerekir.






