Böbrek yetmezliği kedide neden sık görülür?
Kronik böbrek hastalığı, böbreklerin işlevini aylar ve yıllar içinde yavaş yavaş kaybetmesidir. Yaşlı kedilerde en sık görülen sağlık sorunlarından biridir ve çoğu zaman belirgin bir neden bulunmaz. Böbrekler kayıp büyük ölçüde ilerleyene kadar işini sürdürebildiği için ilk belirtiler geç fark edilir.
Veteriner hekimler hastalığın evresini Uluslararası Böbrek İlgi Derneği’nin (IRIS) dört evreli sistemine göre belirler. Evre, kandaki kreatinin ve SDMA değerlerine, idrardaki proteine ve tansiyona bakılarak saptanır; tedavi ve beslenme önerileri de evreye göre değişir.[1]
Erken belirtiler
Aşağıdaki değişiklikler yavaş geliştiği için çoğu zaman yaşlanmaya bağlanır. Biri bile varsa kan ve idrar tahlili için veteriner hekiminize başvurun:
- Su kabının her zamankinden çabuk bitmesi, kum kabındaki idrar topaklarının büyümesi
- İştahın azalması ya da mamayı seçmeye başlaması
- Yavaş yavaş kilo ve kas kaybı; sırt kemiklerinin elle daha kolay hissedilmesi
- Tüylerin matlaşması, ara sıra kusma, ağızda kötü koku
Yaşlı kedilerin bakımına yönelik uluslararası kılavuz, 10 yaşından büyük kedilerde altı ayda bir muayene ve tahlil öneriyor.[2] Böbrek değerleri belirti çıkmadan önce yükselmeye başlar; düzenli tahlil en erken uyarıdır.
Beslenme neden bu kadar önemli?
Böbrek hastalığında beslenmenin etkisi kontrollü çalışmalarla gösterildi. Evre 2 ve 3 kronik böbrek hastalığı olan 45 kedinin iki yıl izlendiği çift kör çalışmada, protein, fosfor, sodyum ve yağ içeriği ayarlanmış böbrek diyetiyle beslenen kedilerin hiçbirinde üremik kriz görülmedi; yetişkin bakım mamasıyla beslenenlerde bu oran %26 oldu. Böbrek kaynaklı ölümler de diyet grubunda belirgin şekilde daha azdı.[3]
Daha önce yapılan bir çalışmada da fosfor ve protein kısıtlı veteriner diyetiyle beslenen kedilerin ortanca yaşam süresi 633 gün, normal mamasına devam eden kedilerde 264 gün oldu.[4]
Bu çalışmalardaki diyetler ileri evreler için hazırlanmış, fosforu belirgin şekilde kısıtlanmış böbrek diyetleridir. Hangi diyetin hangi evrede uygun olduğuna veteriner hekiminiz karar verir.
Fosfor, protein ve omega-3
- Fosfor: Böbrekler fazla fosforu atamadığında kandaki fosfor yükselir ve hastalığın ilerlemesi hızlanır. Uluslararası böbrek kılavuzları bu yüzden fosfor kısıtlamasını beslenmenin temeli olarak gösterir.[1]
- Protein: Proteini aşırı kısmak kas kaybını hızlandırır. Amaç, sindirimi kolay, kaliteli proteini doğru miktarda vermektir.
- Omega-3 (EPA ve DHA): Balık yağındaki bu yağ asitleri böbrek ve kalp işlevinin desteklenmesinde kullanılır.
- Enerji: Böbrek hastası kediler sıklıkla iştahsızdır. Yeterli kalori alamayan kedide kilo ve kas kaybı hızlanır.
Kas kaybı, böbrek hastalığı gibi kronik hastalıklarda sık görülür ve hastalık seyrini olumsuz etkiler.[5] Kedinizin kilosunu ve sırt kaslarının dolgunluğunu ayda bir kontrol edin.
Su tüketimini artırmak
Böbrekleri yetersiz kalan kedi, idrarını yoğunlaştıramadığı için daha fazla su kaybeder. Susuz kalmamasını sağlamak bu dönemde en temel önlemdir.
- Evin farklı yerlerine birden fazla su kabı koyun; geniş ve sığ kaplar tercih edin.
- Akan suyu seven kediler için su pınarı kullanın.
- Kuru mamanın yanında yaş mama vermek ya da taneleri ılık suyla ıslatmak su alımını artırır.
- Su tüketimi aniden azalır ya da kedi hiç su içmezse veteriner hekiminize başvurun.
Protect Care 8+ ne zaman kullanılır?
Protect Care 8+, etiketinde “kronik böbrek yetmezliğinde böbrek işlevinin desteklenmesi”, “osteoartritte eklem metabolizmasının desteklenmesi” ve “kronik kalp yetmezliğinde kalp işlevinin desteklenmesi” amaçları yazan bir veteriner diyet mamasıdır (PARNUT). Ürün föyünde böbrek için kullanım alanı IRIS evre 1 ve 2 kronik böbrek hastalığı olarak tanımlanır; daha ileri evrelerde veteriner hekiminiz farklı bir diyet önerebilir.
Fosfor içeriği %0,6’dır; %0,75 EPA ve DHA içerir. Etikette önerilen kullanım süresi kronik böbrek ve kalp yetmezliğinde başlangıçta 6 aya kadardır. Büyüme döneminde, gebelik ve emzirmede, kan sodyumu düşük ya da kan yağı yüksek kedilerde kullanılmaz.
Böbrek sorunu teşhis edilmemiş, sağlıklı yaşlı kediler için sınırlı fosforlu Prestige Adult 8+ Sterilised günlük bir mama seçeneğidir. Ayrıntılar 8 yaşından sonra beslenme yazımızda.
Su tüketiminde artış, iştahsızlık, kusma, kilo kaybı ya da halsizlik varsa kan ve idrar tahlili için veteriner hekiminize başvurun. Bir günden uzun süre hiç yemeyen ya da su içmeyen kedi acil muayene gerektirir.



