AKADEMİ · KEDİ · 8 DAKİKA

Kedilerde böbrek yetmezliği: belirtiler ve doğru beslenme

Kronik böbrek hastalığı yaşlı kedilerde sık görülür ve sessiz ilerler. Erken teşhis ve doğru beslenme, kedinizin hem yaşam süresini hem yaşam kalitesini belirgin şekilde etkiler.

Pro-Nutrition Türkiye · Bilimsel inceleme: Pierre Jaouen, ziraat yüksek mühendisi (hayvan besleme), Sopral Ar-Ge Direktörü · Son güncelleme: 19 Kasım 2026 · 5 bilimsel kaynak
Yakın plan tekir kedi

Böbrek yetmezliği kedide neden sık görülür?

Kronik böbrek hastalığı, böbreklerin işlevini aylar ve yıllar içinde yavaş yavaş kaybetmesidir. Yaşlı kedilerde en sık görülen sağlık sorunlarından biridir ve çoğu zaman belirgin bir neden bulunmaz. Böbrekler kayıp büyük ölçüde ilerleyene kadar işini sürdürebildiği için ilk belirtiler geç fark edilir.

Veteriner hekimler hastalığın evresini Uluslararası Böbrek İlgi Derneği’nin (IRIS) dört evreli sistemine göre belirler. Evre, kandaki kreatinin ve SDMA değerlerine, idrardaki proteine ve tansiyona bakılarak saptanır; tedavi ve beslenme önerileri de evreye göre değişir.[1]

Erken belirtiler

Aşağıdaki değişiklikler yavaş geliştiği için çoğu zaman yaşlanmaya bağlanır. Biri bile varsa kan ve idrar tahlili için veteriner hekiminize başvurun:

  • Su kabının her zamankinden çabuk bitmesi, kum kabındaki idrar topaklarının büyümesi
  • İştahın azalması ya da mamayı seçmeye başlaması
  • Yavaş yavaş kilo ve kas kaybı; sırt kemiklerinin elle daha kolay hissedilmesi
  • Tüylerin matlaşması, ara sıra kusma, ağızda kötü koku

Yaşlı kedilerin bakımına yönelik uluslararası kılavuz, 10 yaşından büyük kedilerde altı ayda bir muayene ve tahlil öneriyor.[2] Böbrek değerleri belirti çıkmadan önce yükselmeye başlar; düzenli tahlil en erken uyarıdır.

Beslenme neden bu kadar önemli?

Böbrek hastalığında beslenmenin etkisi kontrollü çalışmalarla gösterildi. Evre 2 ve 3 kronik böbrek hastalığı olan 45 kedinin iki yıl izlendiği çift kör çalışmada, protein, fosfor, sodyum ve yağ içeriği ayarlanmış böbrek diyetiyle beslenen kedilerin hiçbirinde üremik kriz görülmedi; yetişkin bakım mamasıyla beslenenlerde bu oran %26 oldu. Böbrek kaynaklı ölümler de diyet grubunda belirgin şekilde daha azdı.[3]

Daha önce yapılan bir çalışmada da fosfor ve protein kısıtlı veteriner diyetiyle beslenen kedilerin ortanca yaşam süresi 633 gün, normal mamasına devam eden kedilerde 264 gün oldu.[4]

Bu çalışmalardaki diyetler ileri evreler için hazırlanmış, fosforu belirgin şekilde kısıtlanmış böbrek diyetleridir. Hangi diyetin hangi evrede uygun olduğuna veteriner hekiminiz karar verir.

Fosfor, protein ve omega-3

  • Fosfor: Böbrekler fazla fosforu atamadığında kandaki fosfor yükselir ve hastalığın ilerlemesi hızlanır. Uluslararası böbrek kılavuzları bu yüzden fosfor kısıtlamasını beslenmenin temeli olarak gösterir.[1]
  • Protein: Proteini aşırı kısmak kas kaybını hızlandırır. Amaç, sindirimi kolay, kaliteli proteini doğru miktarda vermektir.
  • Omega-3 (EPA ve DHA): Balık yağındaki bu yağ asitleri böbrek ve kalp işlevinin desteklenmesinde kullanılır.
  • Enerji: Böbrek hastası kediler sıklıkla iştahsızdır. Yeterli kalori alamayan kedide kilo ve kas kaybı hızlanır.

Kas kaybı, böbrek hastalığı gibi kronik hastalıklarda sık görülür ve hastalık seyrini olumsuz etkiler.[5] Kedinizin kilosunu ve sırt kaslarının dolgunluğunu ayda bir kontrol edin.

Su tüketimini artırmak

Böbrekleri yetersiz kalan kedi, idrarını yoğunlaştıramadığı için daha fazla su kaybeder. Susuz kalmamasını sağlamak bu dönemde en temel önlemdir.

  • Evin farklı yerlerine birden fazla su kabı koyun; geniş ve sığ kaplar tercih edin.
  • Akan suyu seven kediler için su pınarı kullanın.
  • Kuru mamanın yanında yaş mama vermek ya da taneleri ılık suyla ıslatmak su alımını artırır.
  • Su tüketimi aniden azalır ya da kedi hiç su içmezse veteriner hekiminize başvurun.

Protect Care 8+ ne zaman kullanılır?

Protect Care 8+, etiketinde “kronik böbrek yetmezliğinde böbrek işlevinin desteklenmesi”, “osteoartritte eklem metabolizmasının desteklenmesi” ve “kronik kalp yetmezliğinde kalp işlevinin desteklenmesi” amaçları yazan bir veteriner diyet mamasıdır (PARNUT). Ürün föyünde böbrek için kullanım alanı IRIS evre 1 ve 2 kronik böbrek hastalığı olarak tanımlanır; daha ileri evrelerde veteriner hekiminiz farklı bir diyet önerebilir.

Fosfor içeriği %0,6’dır; %0,75 EPA ve DHA içerir. Etikette önerilen kullanım süresi kronik böbrek ve kalp yetmezliğinde başlangıçta 6 aya kadardır. Büyüme döneminde, gebelik ve emzirmede, kan sodyumu düşük ya da kan yağı yüksek kedilerde kullanılmaz.

Böbrek sorunu teşhis edilmemiş, sağlıklı yaşlı kediler için sınırlı fosforlu Prestige Adult 8+ Sterilised günlük bir mama seçeneğidir. Ayrıntılar 8 yaşından sonra beslenme yazımızda.

Veteriner hekime ne zaman başvurmalı?

Su tüketiminde artış, iştahsızlık, kusma, kilo kaybı ya da halsizlik varsa kan ve idrar tahlili için veteriner hekiminize başvurun. Bir günden uzun süre hiç yemeyen ya da su içmeyen kedi acil muayene gerektirir.

Bu konuda önerdiğimiz mamalar

Pro-Nutrition Protect Care 8+ Böbrek, Kalp ve Eklem Desteği İçin Yaşlı Kedi Maması paketiBÖBREK, KALP VE EKLEM DESTEĞİProtect Care 8+Böbrek, Kalp ve Eklem Desteği İçin Yaşlı Kedi MamasıÜrünü inceleyin →SAĞLIKLI YAŞLI KEDİPrestige Adult 8+ SterilisedTavuklu Yaşlı Kısırlaştırılmış Kedi MamasıÜrünü inceleyin →

Protect serisi veteriner diyet mamalarıdır; kullanmadan önce veteriner hekiminize danışın. Kullanılmaması gereken durumlar her ürünün sayfasında yazılıdır.

Sık sorulanlar

Böbrek hastası kedim kuru mama yiyebilir mi?

Evet, veteriner hekiminizin önerdiği diyet kuru olabilir. Su tüketimini artırmak için yanında yaş mama vermek ya da taneleri ılık suyla ıslatmak faydalıdır; diyet mamasıyla birlikte başka bir mama vermeden önce veteriner hekiminize danışın.

Böbrek yetmezliği tedavi edilebilir mi?

Kronik böbrek hastalığı geri döndürülemez, ama doğru beslenme ve tedaviyle ilerlemesi yavaşlatılabilir. Diyet mamasıyla beslenen kedilerde üremik krizlerin daha az görüldüğü ve yaşam süresinin uzadığı kontrollü çalışmalarla gösterilmiştir.

Kedim yeni mamayı yemiyor, ne yapmalıyım?

Böbrek hastası kediler sıklıkla iştahsızdır. Geçişi 10–14 güne yayın, mamayı hafifçe ılıtın ve küçük öğünler verin. Kediniz bir günden uzun süre hiç yemiyorsa beklemeden veteriner hekiminize başvurun.

Sağlıklı yaşlı kedime böbrek diyeti vermeli miyim?

Hayır. Fosforu belirgin şekilde kısıtlanmış böbrek diyetleri hastalık teşhis edildiğinde kullanılır. Sağlıklı yaşlı kediler için fosforu sınırlı tutulmuş bir yaşlı kedi maması ve yılda iki kez kontrol yeterlidir.

Bilimsel kaynaklar

  1. International Renal Interest Society (IRIS). Treatment Recommendations for Chronic Kidney Disease in Cats and Dogs. 2023. Kaynağa git ↗
  2. Ray M, Carney HC, Boynton B ve ark. 2021 AAFP Feline Senior Care Guidelines. J Feline Med Surg. 2021;23(7):613–638. Kaynağa git ↗
  3. Ross SJ, Osborne CA, Kirk CA ve ark. Clinical evaluation of dietary modification for treatment of spontaneous chronic kidney disease in cats. J Am Vet Med Assoc. 2006;229(6):949–957. Kaynağa git ↗
  4. Elliott J, Rawlings JM, Markwell PJ, Barber PJ. Survival of cats with naturally occurring chronic renal failure: effect of dietary management. J Small Anim Pract. 2000;41(6):235–242. Kaynağa git ↗
  5. Freeman LM. Cachexia and sarcopenia: emerging syndromes of importance in dogs and cats. J Vet Intern Med. 2012;26(1):3–17. Kaynağa git ↗

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Ürün bilgileri Sopral S.A. teknik föylerinden alınmıştır.

Akademi'den diğer yazılar

Sahibine başını yaslayan yetişkin kediKEDİ VE KÖPEK5 dk okuma8 yaşından sonra beslenmeYaş ilerledikçe hareket azalır, kas kütlesi erir, eklemler, böbrekler ve kalp daha fazla özen ister. Doğru beslenme bu süreci yavaşlatmaz ama yaşam kalitesini korur.Okuyun →Yatakta kedisiyle burun buruna duran çocukKEDİ6 dk okumaKedilerde idrar taşıKedilerde en sık görülen iki idrar taşı türü struvit ve kalsiyum oksalattır. Struvit taşları uygun bir diyetle çözülebilir; kalsiyum oksalat taşları çözülmez ama tekrar riski beslenmeyle azaltılabilir.Okuyun →Masada yapboz yapan adam ve yanındaki kediKEDİ VE KÖPEK7 dk okumaMama seçen kedi ve köpekMamasını yemeyen ya da sürekli koklayıp bırakan bir kedi veya köpek için önce sağlık, sonra alışkanlık, en son mama: sırasıyla yapılacaklar.Okuyun →

Şehrinizde nerede bulunur?

Yetkili petshoplar ve veteriner klinikleri, adres ve telefonlarıyla.

Satış noktalarını görün