AKADEMİ · KEDİ VE KÖPEK · 7 DAKİKA

Kısırlaştırıldıktan sonra kedi ve köpek neden kilo alır, nasıl önlenir?

Kısırlaştırılan kedi ve köpeklerin enerji ihtiyacı azalır, iştahı ise çoğu zaman artar. İlk aylarda alınan kiloyu geri vermek, almamaktan çok daha zordur.

Pro-Nutrition Türkiye · Bilimsel inceleme: Pierre Jaouen, ziraat yüksek mühendisi (hayvan besleme), Sopral Ar-Ge Direktörü · Son güncelleme: 19 Kasım 2026 · 7 bilimsel kaynak
Mama kaplarının yanında köpeğine sarılan kadın

Kısırlaştırma metabolizmayı nasıl değiştirir?

Kısırlaştırmadan sonra hormon dengesi değişir. Vücudun harcadığı enerji azalır, buna karşılık iştah çoğu zaman artar. Önüne aynı miktarda mama konan hayvan, ihtiyacından fazlasını almaya başlar.

Bu değişim kedilerde ayrıntılı olarak incelendi. Kısırlaştırılan dişi kedilerde açlık metabolizma hızının düştüğü[1], erkek kedilerde ise yeme miktarının ameliyattan sonraki üçüncü günden itibaren belirgin şekilde arttığı gösterildi.[2] Kısacası kilo artışının asıl nedeni, artan iştaha rağmen aynı miktarda mama verilmeye devam edilmesidir.

Kilo artışı genellikle ameliyattan sonraki ilk aylarda başlar ve fark edilmeden ilerler. Bu nedenle beslenme düzenini kısırlaştırmayla birlikte, iyileşme süreci biter bitmez gözden geçirmek gerekir.

Porsiyonu doğru ölçmek

Paketteki besleme tablosu, hayvanın ulaşması gereken ideal kiloya göre okunur; şu anki kilosuna göre değil. Fazla kilolu bir hayvana mevcut kilosunun miktarını vermek kilo almaya devam etmesine yol açar.

  • Günlük miktarı mutfak tartısıyla tartın. Ölçü kabıyla ayrılan porsiyonların bir araştırmada hedeften %18 eksik ile %80 fazla arasında saptığı görüldü.[3]
  • Günlük miktarı iki ya da daha fazla öğüne bölün. Kediler için gün boyu küçük öğünler uygundur.
  • Ödül mamaları ve sofra artıkları günlük enerjinin %10’unu geçmesin; verdiğiniz ödülü günlük mamadan düşün.[4]
  • Ayda bir tartın. Kaburgalar hafif bir dokunuşla hissedilmeli, yukarıdan bakınca bel çizgisi görülmelidir.[5]

Doğru mamayı seçmek

Kısırlaştırılmış hayvanlar için hazırlanan mamalar daha az yağ ve enerji içerir, buna karşılık protein oranı yüksek tutulur. Böylece kalori azalırken kas kütlesi korunur. Lif içeriği tokluk hissini destekler, L-karnitin ise yağın enerjiye dönüşümüne yardımcı olur.

Kedilerde kısırlaştırma, idrar yolu sorunları için de bir risk etkenidir. Kısırlaştırılmış kedi mamalarında mineral dengesi bu nedenle ayrıca önemlidir. Prestige Adult Sterilised tariflerinde idrar pH’ı veteriner gözetiminde test edilmiştir.

Hareket ve oyun

Kilo kontrolü yalnızca mamayla sağlanmaz. Köpeklerde günlük yürüyüş süresini korumak, kedilerde ise günde birkaç kez kısa oyun seansları yapmak harcanan enerjiyi artırır. Mama dağıtan oyuncaklar kedilerin yemek yeme hızını düşürür ve onları hareket ettirir.

Kilo zaten alındıysa

Hayvan ideal kilosunun belirgin şekilde üzerindeyse, yalnızca porsiyonu azaltmak çoğu zaman yeterli olmaz: miktar çok düştüğünde gerekli besin öğeleri de azalır ve hayvan sürekli aç kalır. Bu durumda veteriner hekiminizle bir kilo verme planı yapmanızı öneririz.[4]

Protect Obésité, aşırı vücut ağırlığının azaltılması amacıyla hazırlanmış bir veteriner diyet mamasıdır (PARNUT). Düşük kalorili ve yüksek proteinli formülü kas kütlesini korurken kilo vermeyi kolaylaştırır; chia tohumu, psyllium ve çözünmez lifler tokluk sağlar. Böbrek yetmezliği olan hayvanlarda ve büyüme döneminde kullanılmaz.

Fazla kilonun bedeli

Birkaç fazla kilo zararsız görünebilir, ama uzun dönemde sağlığa yansır. Kuzeydoğu ABD’deki 27 veteriner kliniğinde 1.457 kedinin dört buçuk yıl izlendiği çalışmada, fazla kilolu kedilerde şeker hastalığı ideal kilodaki kedilere göre belirgin şekilde daha sık görüldü; obez kedilerin topallama nedeniyle veterinere götürülme olasılığı da birkaç kat yüksekti.[6]

Köpeklerde de tablo farklı değil. Kardeş Labradorların ömür boyu izlendiği çalışmada, eşlerinden %25 daha az mamayla ince tutulan köpekler ortanca olarak yaklaşık 1,8 yıl daha uzun yaşadı ve kronik hastalıklar onlarda daha geç başladı.[7] Kısırlaştırmadan sonraki ilk aylar, bu farkın oluşmaya başladığı dönemdir.

İlk üç ay için plan

Ameliyattan sonraki üç ay boyunca şu adımlar kiloyu kontrol altında tutmaya yeter:

  • Ameliyattan önce hayvanınızı tartın ve bu kiloyu not edin; hedef, bu kiloyu korumaktır.
  • İyileşme bittiğinde kısırlaştırılmış hayvanlara uygun mamaya 7 günde geçin.
  • Günlük miktarı paket tablosundan ideal kiloya göre okuyun ya da hesaplayıcımızı kullanın.
  • İlk üç ay iki haftada bir tartın. Kilo %5 artarsa günlük miktarı yaklaşık %10 azaltın ve iki hafta sonra yeniden tartın.
  • Ödülleri günlük miktardan ayırın; gün başında ödül payını kenara koymak hesabı kolaylaştırır.
Veteriner hekime ne zaman başvurmalı?

Hızlı ya da açıklanamayan kilo değişimi, çok su içme, sık idrara çıkma ya da halsizlik varsa mamayı değiştirmeden önce veteriner hekiminize danışın. Bu belirtiler kilodan bağımsız bir sağlık sorununa işaret edebilir.

Bu konuda önerdiğimiz mamalar

Pro-Nutrition Prestige Adult Sterilised Tavuklu Kısırlaştırılmış Kedi Maması paketiKISIRLAŞTIRILMIŞ KEDİLER İÇİNPrestige Adult SterilisedTavuklu Kısırlaştırılmış Kedi MamasıÜrünü inceleyin →Pro-Nutrition Prestige Adult Sterilised Balıklı Kısırlaştırılmış Kedi Maması paketiKISIRLAŞTIRILMIŞ KEDİLER, BALIKLIPrestige Adult SterilisedBalıklı Kısırlaştırılmış Kedi MamasıÜrünü inceleyin →Pro-Nutrition Prestige Adult Mini Light Sterilised Kısırlaştırılmış veya Kilolu Küçük Irk Köpek Maması paketiKISIRLAŞTIRILMIŞ KÜÇÜK IRKLARPrestige Adult Mini Light SterilisedKısırlaştırılmış veya Kilolu Küçük Irk Köpek MamasıÜrünü inceleyin →Pro-Nutrition Prestige Adult Medium/Maxi Light Sterilised Kısırlaştırılmış veya Kilolu Orta ve Büyük Irk Köpek Maması paketiKISIRLAŞTIRILMIŞ ORTA VE BÜYÜK IRKLARPrestige Adult Medium/Maxi Light SterilisedKısırlaştırılmış veya Kilolu Orta ve Büyük Irk Köpek MamasıÜrünü inceleyin →Pro-Nutrition Protect Obésité Aşırı Kilo Sorunları İçin Kedi Maması paketiKEDİ KİLO VERMESİ GEREKİYORSAProtect ObésitéAşırı Kilo Sorunları İçin Kedi MamasıÜrünü inceleyin →Pro-Nutrition Protect Obésité Aşırı Kilo Sorunları İçin Köpek Maması paketiKÖPEK KİLO VERMESİ GEREKİYORSAProtect ObésitéAşırı Kilo Sorunları İçin Köpek MamasıÜrünü inceleyin →

Protect serisi veteriner diyet mamalarıdır; kullanmadan önce veteriner hekiminize danışın. Kullanılmaması gereken durumlar her ürünün sayfasında yazılıdır.

Sık sorulanlar

Kısırlaştırma maması ne zaman başlanmalı?

Ameliyattan sonraki iyileşme dönemi bittiğinde, 7 günlük bir geçişle başlayabilirsiniz. Yavrular büyüme dönemini tamamlamadıysa, Prestige Kitten gibi kısırlaştırılmış yavrulara da uygun bir yavru mamasıyla devam edilir.

Kısırlaştırılmış hayvanın mamasını azaltmak yeterli değil mi?

Normal mamanın miktarını çok azaltmak, kaloriyle birlikte protein, vitamin ve mineralleri de azaltır; hayvan aç kalır. Kısırlaştırılmış hayvanlar için hazırlanmış bir mama, daha az kaloride aynı besin öğelerini verir.

Kedim tok olduğu halde mama istiyor, ne yapmalıyım?

Günlük miktarı tartıp küçük öğünlere bölün, mama dağıtan bir oyuncak kullanın ve ödülleri günlük mamadan düşün. Lif oranı yüksek bir mama tokluk hissini destekler.

Kısırlaştırmadan sonra kilo almak normal mi?

Sık görülür ama kaçınılmaz değildir. Ameliyat öncesi kilosunu not edin ve ilk aylarda iki haftada bir tartın. Kilo artmaya başlarsa günlük miktarı biraz azaltın; artış sürerse veteriner hekiminize danışın.

Bilimsel kaynaklar

  1. Fettman MJ, Stanton CA, Banks LL ve ark. Effects of neutering on bodyweight, metabolic rate and glucose tolerance of domestic cats. Res Vet Sci. 1997;62(2):131–136. Kaynağa git ↗
  2. Kanchuk ML, Backus RC, Calvert CC ve ark. Weight gain in gonadectomized normal and lipoprotein lipase-deficient male domestic cats results from increased food intake and not decreased energy expenditure. J Nutr. 2003;133(6):1866–1874. Kaynağa git ↗
  3. German AJ, Holden SL, Mason SL ve ark. Imprecision when using measuring cups to weigh out extruded dry kibbled food. J Anim Physiol Anim Nutr. 2011;95(3):368–373. Kaynağa git ↗
  4. Cline MG, Burns KM, Coe JB ve ark. 2021 AAHA Nutrition and Weight Management Guidelines for Dogs and Cats. J Am Anim Hosp Assoc. 2021;57(4):153–178. Kaynağa git ↗
  5. Laflamme D. Development and validation of a body condition score system for cats: a clinical tool. Feline Pract. 1997;25(5–6):13–18; Development and validation of a body condition score system for dogs. Canine Pract. 1997;22(4):10–15. Kaynağa git ↗
  6. Scarlett JM, Donoghue S. Associations between body condition and disease in cats. J Am Vet Med Assoc. 1998;212(11):1725–1731. Kaynağa git ↗
  7. Kealy RD, Lawler DF, Ballam JM ve ark. Effects of diet restriction on life span and age-related changes in dogs. J Am Vet Med Assoc. 2002;220(9):1315–1320. Kaynağa git ↗

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Ürün bilgileri Sopral S.A. teknik föylerinden alınmıştır.

Akademi'den diğer yazılar

Yatakta kedisiyle burun buruna duran çocukKEDİ6 dk okumaKedilerde idrar taşıKedilerde en sık görülen iki idrar taşı türü struvit ve kalsiyum oksalattır. Struvit taşları uygun bir diyetle çözülebilir; kalsiyum oksalat taşları çözülmez ama tekrar riski beslenmeyle azaltılabilir.Okuyun →Sahibine başını yaslayan yetişkin kediKEDİ VE KÖPEK5 dk okuma8 yaşından sonra beslenmeYaş ilerledikçe hareket azalır, kas kütlesi erir, eklemler, böbrekler ve kalp daha fazla özen ister. Doğru beslenme bu süreci yavaşlatmaz ama yaşam kalitesini korur.Okuyun →KEDİ VE KÖPEK8 dk okumaMama etiketi nasıl okunur?Paketin arkasındaki sekiz satırla herhangi bir mamayı kendiniz değerlendirin: içindekiler sırası, ham protein, kül, şeker ve katkılar.Okuyun →

Şehrinizde nerede bulunur?

Yetkili petshoplar ve veteriner klinikleri, adres ve telefonlarıyla.

Satış noktalarını görün