İlk işaretler
Eklem sorunları çoğu zaman sinsice başlar ve “yaşlanıyor” diye geçiştirilir. Şu değişikliklere dikkat edin:
- Yattığı yerden kalkarken zorlanma, özellikle sabahları ya da uzun dinlenmeden sonra tutukluk
- Merdiven çıkmaktan, arabaya ya da koltuğa atlamaktan kaçınma
- Yürüyüşlerde geride kalma, oyuna isteksizlik
- Bir bacağı az kullanma ya da hafif topallama
- Arka bacaklarda kas kaybı, belirli bir eklemi sık yalama
Hangi köpekler risk altında?
- Büyük ve dev ırklar: Golden Retriever, Labrador, Alman Çoban Köpeği, Kangal ve benzeri ırklarda eklemler daha fazla yük taşır.
- Kalça ve dirsek displazisine yatkın ırklar: Displazi kalıtsaldır. Ancak büyüme dönemindeki beslenme ve kilo, hastalığın seyrini etkiler.
- Kilolu köpekler: Fazla kilo eklemlere ek yük bindirir ve kıkırdak aşınmasını hızlandırır.
- Yaşlı köpekler: Yaş ilerledikçe kıkırdak incelir, eklemlerde artroz gelişebilir.
- Çok aktif ve çalışan köpekler: Sık zıplama ve ani dönüşler eklemleri zorlar.
En etkili adım: ideal kilo
Eklem sağlığı için yapılabilecek en etkili şey köpeği ideal kilosunda tutmak. Bunu gösteren en güçlü kanıt, 48 Labrador'un ömür boyu izlendiği bir çalışmadan geliyor: kalça artrozu 2 yaşında köpeklerin %15'inde görülürken 14 yaşında %67'sinde görüldü ve kardeşine göre %25 daha az beslenerek zayıf tutulan köpeklerde artroz daha geç ve daha hafif seyretti.[1, 2]
Kilo vermek, artrozu olan köpekte de işe yarıyor. Kalça artrozu olan kilolu köpeklerde vücut ağırlığının %11–18'i kadar kilo verilmesi topallamayı belirgin şekilde azalttı.[3] Başka bir çalışmada iyileşme, ağırlığın yalnızca %6'sı kadar kilo kaybıyla başladı.[4]
Köpeğinizin kaburgaları kolayca hissedilmiyorsa ve bel girintisi kaybolduysa önce veteriner hekiminizle hedef kiloyu belirleyin. Kısırlaştırılmış ya da kilo almaya yatkın köpekler için Light Sterilised çeşitleri, belirgin kilo fazlası için veteriner diyet maması Protect Obésité kullanılabilir. Günlük miktar için hesaplayıcımızı kullanın.
Beslenmenin rolü
Beslenme eklem hastalığını tedavi etmez, ama eklemlerin bakımını ve hareketliliği destekleyen besin öğelerini sağlayabilir:
- Omega-3 (EPA ve DHA): Deniz kaynaklı omega-3 yağ asitlerinin artrozlu köpeklerdeki etkisi kontrollü çalışmalarla incelendi. 18 veteriner kliniğinde 127 köpekle yürütülen bir çalışmada, omega-3 bakımından zengin mamayla beslenen köpeklerin sahipleri oyun oynama ve yattığı yerden kalkma becerisinde iyileşme bildirdi.[5] İki üniversite kliniğinde 38 köpekle yapılan çift kör çalışmada ise %3,5 omega-3 içeren mama, köpeklerin hasta bacağına daha fazla yük vermesini sağladı.[6]
- Kolajen, glukozamin ve kondroitin: Kıkırdağın yapı taşlarıdır.
- Ölçülü enerji: Hareketi azalmış köpekte kilo almayı önler.[7]
Pro-Nutrition Protect Ostéo, kemik ve eklem rahatsızlıkları olan köpekler için hazırlanmış bir veteriner diyet mamasıdır (PARNUT). Tarifinde hidrolize deniz kolajeni (kilogramda 2000 mg), bambu, ısırgan otu, glukozamin ve kondroitin, %3,5 omega-3 ve şeytan pençesi bulunur; enerjisi kilo almayı önleyecek düzeyde ölçülüdür. Yukarıda anılan çift kör çalışma Protect Ostéo ile yapılmamıştır, ancak Ostéo'nun omega-3 oranı o çalışmadaki test mamasıyla aynı düzeydedir.
Protect Ostéo bir veteriner diyet mamasıdır; kullanmadan önce veteriner hekiminize danışın.
Yavrulukta alınacak önlemler
Büyük ırklarda eklem sağlığı yavrulukta başlar. Büyük ırklara özel, kalsiyum-fosfor dengesi ayarlanmış bir yavru maması kullanın ve mamanın yanında ek kalsiyum vermeyin. Danua yavrularıyla yapılan klasik bir çalışmada, fazla kalsiyumla beslenen yavrularda kemik gelişiminde bozukluklar (osteokondroz) görüldü.[8]
Yavruyu tombul değil, ince ve formda tutun. Büyüme dönemi boyunca uzun koşu, merdiven ve yüksekten atlama gibi eklemleri zorlayan hareketleri sınırlayın. Ayrıntılar yavru köpek beslenmesi yazımızda.
Günlük hayatta eklemleri korumak
- Uzun ve seyrek yürüyüşler yerine kısa ve düzenli yürüyüşler yapın.
- Yüzme, eklemlere yük bindirmeden kasları güçlendiren en iyi egzersizlerden biridir.
- Kaygan zeminlere halı ya da kaydırmaz paspas serin.
- Arabaya ve yüksek yerlere çıkmak için rampa kullanın.
- Ortopedik, yeterince geniş bir yatak sağlayın.
Ani başlayan topallama, eklemde şişlik ya da sıcaklık, dokunulduğunda ağrı tepkisi veya birkaç günde geçmeyen hareket kısıtlılığında veteriner hekiminize başvurun. Beslenme, veteriner hekiminizin önerdiği tedavinin yerine geçmez; onu destekler.






